Bij het overlijden van een dierbare is er vaak begrip voor het verdriet, steun en ruimte om te rouwen. Er is een einde aan het leven, een afscheid.
Maar wat als het verlies niet door de dood komt? Wat als het gaat om een verbinding die verbroken is, terwijl de persoon nog leeft?
Dat is de situatie van mijn vriend. Hij mist zijn twee dochters die hij niet meer ziet. Het is een diep verdriet, een rouw zonder afsluiting, zonder duidelijk einde. Het gemis is er elke dag, maar wordt vaak niet helemaal gezien of erkend door de mensen om ons heen.
Ik zie mijn eigen kinderen regelmatig en ben dankbaar voor die momenten. Het idee om je kinderen niet meer te zien, raakt me diep. Ik mis zijn dochters ook, maar het gemis slijt bij mij langzaam. Voor mijn vriend blijft het verlies scherp en pijnlijk. Ik draag vooral zijn pijn mee, omdat ik zie hoe zwaar het voor hem is om die verbinding kwijt te zijn en te moeten leven met het onzichtbare gemis.
Het gaat niet alleen om het gemis van de persoon zelf, maar ook om de momenten die nooit samen gevierd worden: eindexamens, verjaardagen, eerste schooldagen, kleine overwinningen en dagelijkse gesprekjes die niet plaatsvinden.
Vaak zeggen mensen in onze omgeving dingen als: “Ach, het komt vast wel goed.” Ze bedoelen het goed, maar zo voelen wij het niet.
Het is misschien iets wat men zegt om ons hoop te geven. En het is die hoop die het juist zo verstikkend maakt. Een wachtkamer waarbij je oneindig lang wacht en hoop houdt. De wachtkamer van hoop. Hoop die kan leiden naar blijdschap of kan leiden naar teleurstelling.
Maar na een poging tot herstel die op niets uitmondt ga je nimmer de deur van teleurstelling helemaal door om te zeggen: “Ik kap er helemaal mee,” want wat betekent dat eigenlijk?
Je gaat weer terug, naar de wachtkamer van hoop.
Dit noemen we ‘levende rouw’: een verdriet zonder einde, zonder rituelen, zonder afscheid. Het is zwaar en eenzaam, juist omdat het zo onzichtbaar is.
Tijdens het rouw retreat (30 oktober – 4 november, Tenerife) creëer ik een veilige ruimte voor deze vorm van rouw. Waar je mag voelen, delen en helen, ook als het antwoord nog niet duidelijk is.
Wil je hier meer over weten, of ben je op zoek naar een plek waar deze rouw gezien en erkend wordt?
Voel je welkom om contact te zoeken of er samen over te praten. Soms helpt het om die stille rouw niet alleen te dragen.
